Drogi dla rowerów to w skrócie system komunikacji rowerowej oparty na sieci wygodnych i bezpiecznych dróg rowerowych o charakterze komunikacyjnym, którymi można przemieszczać się na rowerze między dzielnicami miasta, dojeżdzać do zakładów pracy, szkół oraz ważnych urzędów, centrów handlowych, obiektów rekreacyjnych, wypoczynkowych, kulturalnych, kościołów, na dworzec autobusowy, kolejowy, lotnisko. Drogi dla rowerów muszą spełniać określone parametry wynikające z obowiązujących przepisów. W zdecydowanej większości powinny być odseparowane od dróg dla samochodów. Istotne jest, aby model systemu komunikacyjnego dla rowerzystów był równoprawny z systemem komunikacji samochodowej. Jak powinna wyglądać i jakie warunki powinna spełniać bezpieczna i wygodna infrastruktura rowerowa? Poznajmy podstawowe elementy infrastruktury rowerowej: Droga dla rowerów - droga lub jej część przeznaczona do ruchu rowerów jednośladowych, oznaczona odpowiednimi znakami drogowymi. Drogę przeznaczoną dla kierujących rowerami jednośladowymi, którzy są obowiązani z niej korzystać oznacza znak C-13 "droga dla rowerów". Koniec takiej drogi oznacza znak C-13a "koniec drogi dla rowerów". Droga dla rowerów na ogół jest dwukierunkowa i wtedy musi mieć szerokość co najmniej 2 m, rzadziej jednokierunkowa (wtedy jej szerokość powinna wynosić min.1,5 m). Istotne jest, aby drogi dla rowerów wykonane były z asfaltu. W znacznym stopniu zwieksza to komfort jazdy. Jeżeli z drogi dla rowerów korzystają również piesi, na jednej tarczy znaku umieszczone są symbole znaków C-13 "droga dla rowerów" i C-16 "droga dla pieszych", symbole znaków mogą być oddzielone kreską pionową lub poziomą. W przypadku, gdy symbole są oddzielone kreską pionową, oznacza to, że ruch pieszych i rowerów jednośladowych odbywa się odpowiednio po stronach drogi wskazanych na znaku. Natomiast, gdy są oddzielone kreską poziomą, ruch pieszych i rowerów jednośladowych odbywa się na całej powierzchni drogi. Skrajnia drogi rowerowej - to przestrzeń otaczająca drogę rowerową po bokach i od góry. W skrajni nie powinny znajdować się żadne niebezpieczne elementy, takie jak słupy energetyczne, znaki drogowe czy drzewa. Minimalna szerokość skrajni drogi rowerowej to 25 cm. Minimalna wysokość skrajni to 2,5 m. Odsunięcie od jezdni - przepisy wymagają, by usytuowanie drogi dla rowerów względem jezdni zapewniało bezpieczeństwo ruchu, tak więc drogi te nie mogą przylegać do jezdni. Zawsze muszą być od niej odsunięte co najmniej o 0,5 m, a w przypadku głównych dróg nawet o kilka metrów. Pas rowerowy - pas ruchu dla rowerów to część jezdni oddzielona białą linią ciągłą lub przerywaną, przeznaczona do ruchu rowerów w jednym kierunku. Szerokość pasa nie może być mniejsza niż 1,5 m. Pas rowerowy łatwo przeprowadzić przez skrzyżowanie, zapewnia dobrą widoczność, nie chodzą po nim piesi i łatwo skomunikować go z drogami poprzecznymi. Śluza dla rowerów - część jezdni na wlocie skrzyżowania na całej szerokości jezdni lub wybranego pasa ruchu przeznaczona do zatrzymania rowerów w celu zmiany kierunku jazdy lub ustąpienia pierwszeństwa, oznaczona odpowiednimi znakami drogowymi. Kontrapas rowerowy - to wydzielony pas jezdni na ulicy jednokierunkowej, przeznaczony dla rowerzystów poruszających się w kierunku przeciwnym do obowiązującego pozostałe pojazdy. Korzystając z kontrapasu należy pamiętać o następujących zasadach: - kontrapas to nie jest dwukierunkowa droga dla rowerów!, - jeśli jedziesz w tym samym kierunku co samochody, poruszaj się jezdnią, - wiele osób jeździ na pamięć, mogą nie spodziewać się rowerzysty jadącego "pod prąd", zachowaj zatem szczególną ostrożność w okolicach skrzyżowań. Warto wiedzieć, że w przypadku ulic jednokierunkowych o niewielkim natężeniu ruchu drogowego np. strefy zamieszkania, strefy uspokojonego ruchu, stosuje się wyłącznie oznakowanie pionowe, a mianowicie (tabliczkę "nie dotyczy rowerów" pod znakiem zakaz wjazdu), niekiedy uzupełnione odpowiednimi piktogramami na jezdni oraz na wlotach skrzyżowań. Przejazd rowerowy - część drogi dla rowerów (pieszych i rowerów) lub pasa (kontrapasa) rowerowego znajdująca się na skrzyżowaniu lub przecinająca w poprzek jezdnię lub torowisko. Przejazd to dwie przerywane linie, pomiędzy którymi jedzie rowerzysta. Przejazd rowerowy umożliwia legalne przejechanie przez jezdnię, bez konieczności zsiadania z roweru. Ulica przyjazna dla rowerów (ulica o ruchu uspokojonym) - ulica, w której prędkość miarodajna nie przekracza 30 km/h wyposażona w rozwiązania techniczne wymuszające ograniczenie prędkości samochodów (progi zwalniające, zwężenia, szykany, małe ronda, kręty tor jazdy, podniesione tarcze skrzyżowań, śluzy rowerowe). W takich miejscach rowerzysta może czuć się bezpiecznie na jezdni. Pas autobusowo-rowerowy - pasy jezdni (z napisem BUS) przeznaczone dla autobusów często dostępne są także dla rowerzystów. Czasem sygnalizuje to tabliczka umieszczona pod znakiem pionowym, czasem także symbol roweru na pasie. Trasa rowerowa - czytelny i spójny ciąg różnych rozwiązań technicznych, funkcjonalnie łączący: poszczególne części miasta (wsi), miasta (wsie) ze sobą, miasta z obszarami podmiejskimi i obejmujący: drogi dla rowerów, pasy i kontrapasy rowerowe, ulice o ruchu uspokojonym, strefy zamieszkania, drogi niepubliczne o małym ruchu (w porozumieniu z zarządcą takiej drogi) oraz inne odcinki, które mogą być bezpiecznie i wygodnie wykorzystywane przez rowerzystów. Trasa rowerowa nie musi być drogą dla rowerów w rozumieniu Prawa o Ruchu Drogowym. Obiekty inżynierskie (kładki, mosty, wiadukty i tunele) - mogą znacząco skracać drogę pokonywaną przez rowerzystów, zmniejszać ich wydatek energetyczny konieczny do pokonywania różnic wysokości i czas potrzebny na pokonanie drogi oraz poprawiać bezpieczeństwo. Węzeł integracyjny - miejsce skrzyżowania tras rowerowych z przystankami komunikacji zbiorowej umożliwiające: pozostawienie roweru, jego przechowanie, ewentualną naprawę, ewentualne wypożyczenie i jego załadunek do środka komunikacji zbiorowej. Stojak rowerowy - urządzenie techniczne trwale przytwierdzone do podłoża, umożliwiające bezpieczne i wygodne oparcie i przymocowanie roweru przez użytkownika przy pomocy zapięcia. Prawidłowy stojak rowerowy powinien umożliwić oparcie roweru oraz przypięcie do niego ramy i jednego koła pojedynczym zapięciem U-lock, niezależnie od typu roweru. Parking rowerowy - miejsce do pozostawiania rowerów wyposażone w stojaki rowerowe. Przechowalnia rowerowa - pomieszczenie, urządzenie, umożliwiające bezpieczne i wygodne przechowanie roweru na odpowiedzialność właściciela lub operatora przechowalni. Szlak rowerowy - turystyczna lub rekreacyjna trasa rowerowa wykorzystująca istniejącą infrastrukturę komunikacyjną, w tym także rowerową, oznakowana znakami dodatkowymi szlaków rowerowych określonymi w obowiazujących przepisach. Wydzielenie fizyczne drogi dla rowerów - wydzielenie drogi dla rowerów od pasów ruchu dla innych użytkowników drogi lub chodnika za pomocą słupków, barier, ogrodzeń, krawężników, pasów zieleni itp. Miejsca Obsługi Rowerzystów (MOR) - miejsca przeznaczone do odpoczynku rowerzystów i wyposażone w różne elementy infrastruktury w postaci: ławek, stojaków rowerowych, wiat chroniących przed deszczem i map turystycznych. MOR o wyższym standardzie zapewnia: WC, restauracje i bary, noclegi, wypożyczalnie rowerów, sklepy, punkty serwisowe, samoobsługowe stacje naprawy rowerów itp. System rowerów miejskich - zintegrowany system samoobsługowych wypożyczalni rowerów na terenie danej aglomeracji umożliwiający szybkie i efektywne przemieszczanie się w terenie. Dostęp do rozbudowanej infrastruktury rowerowej to nie wszystko. Należy jeszcze sprawić, aby dana przestrzeń była przyjazna rowerom. O przyjazności miast świadczy chociażby wygląd rowerzystów. Kask rowerowy, ochraniacze, kamizelka odblaskowa są elementami wskazanymi jako wyposażenie rowerzysty, ale nie niezbędnymi. Rowerzysta ma prawo ubrać się jak typowy pieszy i czuć się bezpiecznie na drodze. Do tego powinien mieć pewność, że na szlaku rowerowym może poruszać się każdym typem roweru, przewozić dziecko w foteliku albo psa w przyczepce i nie uszkodzi roweru na zbyt wysokim krawężniku, nie wjedzie do dziury w jezdni czy nie zakopie się w błocie. Rowerzysta powinien mieć prawo wyboru własnego roweru. Istotnym wskaźnikiem przyjazności miast jest również fakt, iż na rowerze mogą bezpiecznie poruszać się dosłownie wszyscy, a zwłaszcza rodziny z dziećmi, seniorzy, płeć piękna, osoby niepełnosprawne, bez względu na poziom umiejętności i przygotowania kondycyjnego. Miasto przyjazne rowerom musi dawać jasny sygnał mieszkańcom, że stawia na rowery. Poza budową odpowiedniej infrastruktury należy zachęcać ludzi do przesiadki na rower. Wymaga to jednak prowadzenia prorowerowych kampanii społecznych oraz odpowiednich działań promocyjnych. Celem budowy infrastruktury rowerowej jest to, by na rowery przesiadło się możliwie najwięcej ludzi. Nie ma miast rowerowych bez rowerów i rowerzystów. W przyjaznym mieście jeździ i parkuje możliwie największa liczba rowerów. Zapraszam do galerii ilustrującej elementy infrastruktury rowerowej.